دوازدهم آذر، روز جهانی معلولان

دوازدهم آذر، مصادف با سوم دسامبر سال1992 میلادی، روز جهانی معلولان گرامی باد.

1398/09/12
|
08:12

دوازدهم آذر، مصادف با سوم دسامبر سال1992 میلادی را مجمع عمومی سازمان ملل متحد، روز جهانی معلولان نامگذاری کرده اند.

هدف از تعیین این روز ارتقای رشد اذهان عمومی دربارۀ مسائل مربوط به معلولیت‌های گوناگون؛ و افزایش آگاهی‌هایی بوده است که باید از مسئلۀ پیوستن افراد معلول در تمامی جنبه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی زندگی منتج شود.

در سراسرجهان میلیون‌ها نفر به دلیل نقص در سیستم روحی و مغزی و جسمی و حسی از معلولیت رنج می‌برند. این افراد هر جا باشند و در هر نقطه‌ای از دنیا که به سر ببرند، به دلیل موانع ظاهری یا اجتماعی با محدودیت‌هایی در زندگی خود مواجه می‌شوند. در طی بیست سال اخیر کوشش‌های چشمگیری در شناساندن و معرفی اشخاص معلول به جامعۀ انسانی انجام گرفته است. یکی از مواردی که می‌توان آن را نقطۀ عطفی در این زمینه دانست تا کیفیت و شرکت فعالانه و همه‌جانبۀ افراد معلول در زندگی اجتماعی پیشرفت و ارتقا یابد.

آنچه در ارتباطات اجتماعی با معلول باید در نظر گرفت، این نکته است که ارتباط با آنها، باید همراه با احترام باشد و از ترحم به ایشان باید دوری گزید. تفاوت این دو نوع رفتار در این است که در اولی، طرفِ موردِ احترام، انسانی بزرگ به شمار می‌آید؛ اما در گزینۀ ترحم، مخاطبْ انسانی ذلیل و خوار شمرده می‌شود که باید همواره دست او را گرفت. به یاد داشته باشیم آنچه توانایی را می‌سازد، اراده است و اراده اگر بخواهد جاری شود، هیچ بهانه‌ای نمی‌شناسد.

معلولان باید فرصت یابند تا استعدادهای خلاّق هنری و فکری خود را رشد دهند و آن را نه تنها برای منافع خود، بلکه برای غنی‌سازی جامعه به کار گیرند. به این منظور، باید دسترسی آنان برای مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی تضمین شود. از شمار این اقدامات، می‌توان تهیۀ وسایل کمک ارتباطی برای ناشنوایان، منابع و مطالب علمی به خط بریل یا نوارهای صوتی برای اشخاصی که دچار اختلالات بینایی در سطوح گوناگون‌اند، و خواندنی‌هایی که از لحاظ کمی و کیفی باتوان و استعداد افراد کم‌توان ذهنی مناسب باشد، نام برد.

کمک و یاری رساندن به هم نوع، فضیلتی است بزرگ و در اسلام سفارش زیادی به آن شده‌است. البته این کمک باید به حال کمک گیرنده مفید باشد و موجب ناراحتی او نشود. کسانی که با انگیزۀ خودنمایی، ارضای حس خود بزرگ‌بینی و فخرفروشی به دیگران کمک می‌کنند، راه را خطا می‌روند. در این میان، کمک به افراد معلول، برداشتن همۀ موانع و مشکلات نیست، بلکه کمک به انجام دادن کاری است که این افراد از عهدۀ آن برنمی‌آیند. فراهم ساختن امکانات شرکت واقعی معلولان جسمی در زندگی اجتماعی، در آنها دلگرمی، اعتماد به نفس و نشاط می‌آفریند.

امروزه با پیشرفت فناوری اطلاعات زمینه و عرصه برای حضور معلولان در عرصه‌های گوناگون در جامعه بیش از پیش فراهم شده و این فرصتی است که می‌تواند مشارکت آنان را افزایش دهد. ضمن اینکه نباید فراموش کرد که مشارکت در عرصه‌های گوناگون حق معلولان است چون آنان نیز شهروندان جامعه محسوب می‌شوند و دسترسی برابر به فرصت‌ها را باید فراهم کرد.

همچنین باید زمینۀ حضور مسئولان سازمان‌های غیردولتی فعال در حوزۀ معلولیت را در تصمیم‌گیری‌ها و تصمیم‌سازی‌ها، اجرا و نظارت بر فعالیت‌ها فراهم کرد و بدون مشارکت معلولان و خواسته‌های منطقی آنان برایشان تصمیم گرفته نشود.
همچنین شاخص‌های رفاه اجتماعی در جامعه معلولان در مقایسه با سایر مردم سنجیده شود تا شفاف‌تر بتوان درخصوص حقوق و وضعیت معلولان اظهارنظر کرد. در این صورت است که می‌توان با برنامه‌ریزی دقیق‌تر از قبل، موانع جلوی روی حرکت معلولان برداشته شود.

این تصور که مشکل معلولیت مشکل مربوط به فرد است و نه جامعه، اشتباهی فاحش و دردناک است. باید پذیرفت که معلولیت مشکل جامعه است و باید شرایطی فراهم شود تا همۀ این افراد جامعه از حق شهروندی برخوردار باشند و جامعه بتواند با اتخاذ رویکرد‌های مناسب زمینۀ حضور و مشارکت این افراد را فراهم کند و به دلیل معلولیت از عرصه‌های اجتماعی طرد نشوند و مسئولیت‌های اجتماعی سازمان‌ها و مردم در قبال این شهروندان افزایش یابد.

در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و به ویژه اصل 29 این قانون، قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی، قانون جامع حمایت از حقوق معلولان، کنوانسیون جهانی حقوق معلولان و برخی از اسناد دیگر بر توجه به حقوق معلولان و موضوع معلولیت در سطوح مختلف پیشگیری تاکید شده است.

هدف از برگزاری روز معلولان تعمیم شناخت جوامع و قشر مردم از نیازها و فعالیت‌های معلولان و نیز آشنا شدن خود معلولان به حقوق مادی و معنوی خود و راهکار برای رفع موانع و آسیب‌هاست.

دوازدهم آذر، روز جهانی معلولان گرامی باد.

دسترسی سریع