جوان و آزادي

" تاريخ بشر ،عبارت است از ظهور انديشه آزادي ، به‎رغم فراز و نشيبها مي توان پذيرفت كه جنبش وسيع افق روح انسان ، " مرزهاي دروني " جز ميت را كه انسان به عنوان زندان خود همه جا به دنبال مي كشيد ،درهم شكسته است ."( لرد آكتون)

" آنچه به هستي انسان ، كيفيتي خاص مي بخشد ، آزادي است. معناي آزادي به حسب درجه آگاهي و تصور آدمي ازخويش به عنوان موجودي مستقل ومتمايزازديگران، متغيراست."(اريك فروم) 

جوانان با طبع پر شور و حساس خود در جستجوي آزادي تلاش مي كنند ولي چنين به نظرمي رسدكه حدود و مرزهاي آزادي براي آنان به درستي و به گونه‎اي دقيق شفاف ، تبيين و تعريف نشده است .بي مناسبت نمي باشد كه ابتدا تأملي گذرا بر جايگاه آزادي در قانون اساسي داشته باشيم :

- در اصل دوم ، ماده ششم ، يكي‎ازويژگيهاي جمهوري اسلامي ، ايمان به " كرامت وارزش والاي انسان و" آزادي " توأم با مسئوليت اودربرابرخدا" ذكرشده است. ودراصل سوم ، ماده هفتم، جز وظايف دولت جمهوري اسلامي ايران ،" تأمين آزاديهاي سياسي واجتماعي درحدود قانون " مي باشد.ودراصل نهم نيزبرمجازنبودن فرد يا گروه يا مقامي براي سوءاستفاده ازآزادي ، تأكيد به عمل آمده است. 

" آزادي مثبت ومنفي " 

" كورتيس " يكي از انديشمندان تربيتي در اين مورد مي نويسد :"يك نگاه اجمالي به مسأله آزادي ، بيانگروجود متفاوت ميان آزادي‎هاي مثبت و منفي مي باشد:" آزادي از " و " آزادي براي "،بدين توضيح كه "آزادي ازترس" و" آزادي ازاحتياج "‹ نقصان› دو مورد ازآزادي منفي و" آزادي براي نطق و بيان " 
و " آزادي براي پرستش و عبادت " دو مورد از آزادي مثبت مي باشند . ودرتبيين رابطه ايندو، بايد متذكر شد كه آزادي منفي ، شرط حتمي و ضروري براي (نيل به) آزادي مثبت است. 

" آزادي دروني و بيروني "

اگر موضوع رااززاويه ديگري بنگريم با دو نوع آزادي دروني و بيروني مواجه خواهيم شد ، آزادي دروني به مفهوم رهايي از سلطه خواسته‎هاي غريزي و نفساني است و آزادي بيروني درنفي هرگونه اقتدار خارج از وجود آدمي ، تحقق مي يابد كه منظور نظام‎هاي حكومتي و سلطه آنهاست دراينجا نيزموفقيت در كسب آزادي دروني ، زمينه دستيابي به آزادي بيروني است. 

" پيشنهادهايي در خصوص آزادي جوانان "

در نظر گرفتن موارد زير در تحقق خواسته‎هاي جوانان ازآزادي ، ضرورت دارد:

1- تعريف دقيق و تبيين كامل مفهوم آزادي موجب آگاهي نسل جوان و تعديل خواسته‎هاي آنان مي شود. به " جان لاك " آزادي هرگزنمي تواند مطلق باشد، فقدان كامل نظارت ومراقبت ، آزادي نيست ، بلكه سوء استفاده ازآزادي " زمينه ساز " درك بهتر آزادي " خواهد شد.
2- آزادي مثبت بر مسئوليت دلالت دارد .آزادي مثبت، فقط يك امتياز نيست بلكه مجموعاً قابل تقسيم به حقوق ويژه اي است كه آنها هم تابع محدوديتهايي است . هرنوع حقي، بهرحال ، متضمن يك مسئوليت متقابل است. منظوراصلي اين است كه هيچ حقي جنبه انحصار شخصي ندارد، مثلاً من حق دارم كه مالك ثروتي باشم ، اما اين امرمستلزم مسئوليتهاي مشخصي است كه جامعه آنها را ازمن طلب مي كند لذا توأم ساختن شناخت آزادي و مسئوليت . موجب رويكرد مسئوولانه ترجوانان به مسأله آزادي مي شود.
3- تقابل " اقتدار" و " آزادي " و رويكرد معرفتي جوانان به اين امر، يك ضرورت منطقي است، زيرا آنها زماني مي توانند حاميان آزادي باشند كه بدانند برعليه چه موقعيتي بايد موضع گيري كنند . به عنوان مثال تبيين تقابل اقتدار جبرگرايي در برابرآزادي انتخاب ، اقتدارسنت دربرابرآزادي خويشتن بودن ، نمونه‎هاي روشني از شناخت كامل آزادي است.
4- تفهيم اين واقعيت به نسل جوان كه " آزادي " و " چگونگي استفاده از آزادي " در موضوع متفاوت ولي مرتبط با يكديگرند آنان را برمي انگيزد كه به مجرد بر خورداري از آزادي كار را تمام شده تلقي ننمايد بلكه اين آغاز راه است و رمز تداوم آن ، مشروط به حسن استفاده ازآزادي است.
5- خانواده ومدرسه ، هر يك به عنوان كانون مقدس تعليم و تربيت مي توانند با لب اعتماد فرزندان و دانش آموزان و مسئووليت سپاري آگاهانه و آزادي عمل قائل شدن براي آنان در مواردي خاص زمينه را براي عطاي آزاديهاي معقول به جوانان مساعد نمايند.
6- هر گاه نوجوانان و جوانان نياز به ابراز وجود اظهار نظر و مطرح نمودن شخصيتشان دارند،لازم است اطرافيان با دادن فرصت مناسب به آنان به مراحل رشد و بالندگي آنها سرعت بيشتري ببخشند.
7- دختران جوان معمولاً گله مندند كه آزادي كمتري از پسران دارند ، تربيت دادن گفتگوهاي صميمي با آنان و همدلي سازنده و تقويت فرصتهاي انتخاب تجهيز وتوسعه اماكن فرهنگي و فراغتي دختران و متعادل ساختن امكانات ميان پسران و دختران ، از شيوه‎هاي مناسب براي رفع چنين نگرانيهايي محسوب مي شود.
8- توسعه گسترش محافل بحث و انتقاد جوان و غني ساختن مباحث مورد نظر در خصوص آزادي ، راه كارهاي تقويت آن ، بررسي شيوه‎هاي دستيابي به انتقاد سالم و چگونگي پرورش ابراز وجود و اظهار نظر از راه كارهاي مؤثر در تأمين نياز جوانان به درك اصولي و جامع آزادي محسوب مي شود.